Groeiremming ontdaan van emotie

Met een camera op de spuitboom en groeimodellen is de inzet van remmiddelen in kalanchöe met minimaal 30% te verminderen. „Bij twijfel remt elke kweker. Deze wijze van monitoren neemt twijfels weg. Onder of op de groeilijn is remmen overbodig”, legt Stefan Slijkerman van SlijkermanKalanchöe uit. Samen KP Holland, SV.CO en Vilosa investeerde hij in autonoom remmen.

Het slinkend middelenpakket baart veel kalanchoëtelers zorgen, met name remmiddelen die op de wip zitten. Daarom sloegen vier kalanchöetelers de handen ineen, om via innovaties te besparen op remmiddelen (zie kader). Het bleek een traject van de lange adem te worden.

Ook vanuit arbeidstekort

De innovatie naar autonoom remmen is eigenlijk begonnen bij het steeds moeilijker vinden van geschikte teeltspecialisten, begint Stefan Slijkerman van SlijkermanKalanchöe zijn verhaal. Hoe help je jezelf als kweker sneller inzicht te krijgen in een nieuw gewas? Via groeimodellen was het antwoord. Dus kwam het idee om een camera op de spuitboom te monteren. Immers, die gaat twee keer per week over het gehele gewas. Een medewerker is ruim een week bezig om 5 ha te monitoren. Voordeel is volgens Slijkerman bovendien dat verantwoordelijke teeltspecialisten het gevoel van wel of niet remmen nu na een half jaar onder de knie hebben. Normaal staat daar circa vier jaar voor, is zijn ervaring.

Groeicurve via beeldscherm

Op de spuitboom zijn twee camera’s gemonteerd die twee keer per week de hoogte van planten meten door vijf tot zes foto’s te nemen per teelttafel. De afstand tussen een barcode op een vaste hoogte op een teelttafel en het groeipunt midden in de plant wordt tot op 2 mm nauwkeurig gemeten. Hieruit ontstaat voor elk afzonderlijk ras een groeicurve die via een beeldscherm op de spuitboom direct inzichtelijk wordt gemaakt. Hiermee is te bepalen of de plant onder de gewenste groeilijn blijft. Drones om de lengte van het groeipunt te bepalen, zijn ook overwogen. Die zijn echter veel minder nauwkeurig (tot op centimeters) dan een camera.

„Bij twijfel remt elke kweker. Via de nieuwe wijze van monitoren, hoeft niet meer te worden getwijfeld. Onder of op de groeilijn, dan is remmen overbodig”, licht Slijkerman toe. Hiermee blijkt dat minimaal 30% op remmiddelen is te besparen.

Bepaling bloeitijdstip

Sinds zomer 2024 is een tweede testfase gestart met de spuitboom uitgerust met camera’s. Het doel: bepaling van het bloeitijdstip, met als streven drie weken van tevoren en op de dag nauwkeurig. Teeltdata uit de kas, die continu geanalyseerd worden via een wifi-stream, gaat de computer combineren met ’externe’ data zoals weersvoorspellingen. Op den duur wordt het bloeitijdstip gekoppeld aan de aanbodsbank van het bedrijf, met efficiëntere afzet tot gevolg.

Meerdere kinderziekten

De innovatie is de vier kalanchöetelers niet in de koude kleren gaan zitten. Door diverse kinderziekten heeft het aardig wat leergeld gekost. Slijkerman somt enkele op.

Verzwaring van de spuitboom zorgt toch voor enige doorbuiging van de buizen. Aangezien de lengteberekening tot het groeipunt nauw luistert, moest enige versteviging worden aangebracht. De lengtebepaling door de camera had sowieso enige voeten in de aarde, omdat het groeipunt lager ligt dan de bladeren eromheen.
De grootte van de barcode was eveneens punt van discussie. Niet te groot vanwege ruimteverlies en om de snelheid van de spuitboom niet te veel te matigen. Echter, wel groot genoeg om te kunnen registreren.
Welke pc ingezet moet worden, lijkt eindelijk duidelijk te worden; koppeling met een softwarepakket is in ontwikkeling. Verschillende pc’s bleken ongeschikt door vocht en vervuiling in de kas. Zwavelen deed de koper van de printplaat geen goed. Ten slotte vraagt een pc om een voltage van 240 volt, terwijl accu’s van de spuitboom op 24 volt draaien.

Vruchten van plukken

Twee spuitbomen voor autonoom remmen zijn getest: een bij de teelt op teelttafels bij SlijkermanKalanchöe en een bij de teelt op eb- en vloedvloeren bij SV.CO. Na vier jaar testen werken beide machines wat betreft autonoom remmen naar tevredenheid. Data verzamelen en inzetten voor de bepaling van het bloeitijdstip wordt verder geoptimaliseerd. Daar zal geen vier jaar voor nodig zijn, is de inschatting van Slijkerman.

Beelden zijn ook inzetbaar om ziekten en plagen te monitoren, met minder inzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen tegen meeldauw en bladluis als gevolg. Dit succes sluit Slijkerman in andere ziekten en plagen niet uit.

Universeel inzetbaar

Autonoom remmen via camera’s op de spuitboom aan de hand van groeimodellen gebaseerd op brede dataverzameling is volgens de initiatiefnemers universeel inzetbaar in elke gewas. Alhoewel de vier kalanchöetelers fors geïnvesteerd hebben in de innovatie, zal hun leergeld niet worden terugverdiend, is de inschatting – ondanks dat op elke in de toekomst verkochte ’remspuitboom’ een kleine provisie wordt ontvangen. „Een verdienmodel is nooit onze insteek geweest. Wij willen een toekomstperspectief voor ons gewas en daarop anticiperen. Als collega’s daarvan profiteren door op kosten te besparen en duurzame stappen te zetten, is dat mooi meegenomen”, verwoordt Slijkerman hun opstelling.

Nieuwe rassen

Met nieuwe genetica is natuurlijk ook in te spelen op het slinkend middelenpakket. Veredelaars spelen hierop in. Zij ontwikkelen rassen die minder remmiddelen nodig hebben en juist dan is lengtemeting met voorspelling van de groei van cruciaal belang.