Onkruid krijgt een stevige optater

Focus – Elektrocuteren kan alternatief zijn voor chemisch spuiten

Onkruid krijgt een stevige optater

Op twee hectare braak land bij delphiniumteler Nederpel was de loonwerker zes uur bezig met een werkbreedte van 120 cm om onkruid te elektrocuteren.

TEKST Joef Sleegers
BEELD Jan Nederpel

{{fact-title}}

Nu chemische gewasbescherming steeds verder onder druk staat, zijn telers en loonwerkers op zoek naar alternatieven. Een daarvan is het elektrocuteren van onkruid met de XPower Zasso, een machine die op de trekker wordt bevestigd. De eerste ervaringen zijn positief: onkruiden op kaal land worden stevig aangepakt en zijn na een half uur zwart. Maar zoals aan elke techniek zitten er ook nadelen aan.

Na een half uur zag ik de brandnetels al zwart kleuren, vertelt Jan Nederpel in Noordwijkerhout tevreden. De delphiniumteler heeft op zijn land vooral last van vogelmuur, melde, roodbeen en brandnetels. En tal van andere onkruiden, die hij meekrijgt met het stro dat hij opbrengt tegen het stuiven. Mechanisatiebedrijf Voets wilde op zijn bedrijf wel een proef doen met het elektrocuteren. Op twee hectare was hij zes uur bezig met die manier van onkruidbestrijding.

Eigenlijk is mechanisatiebedrijf Voets geen loonwerker. „Wij leveren machines en service”, zegt salesman Teus van Ekeren. De werkzaamheden bij kwekerij Delphi zijn een demonstratie om de machine, de XPower Zasso, te verkopen aan een loonwerker. De techniek wordt al gebruikt in het openbaar groen. Daar hangt een verbod op gewasbeschermingsmiddelen in de lucht, en zijn alternatieven als kokend water en hete lucht al redelijk gangbaar.
„Die alternatieven zijn lang niet altijd effectief. Hun overeenkomst is dat elektrocuteren ook langzaam werkt met een smalle werkbreedte. Een spuit met chemische middelen daarentegen is 22 tot 36 m breed, waarmee je met 10 km per uur over het land heen rijdt. Dat werkt veel sneller”, aldus Van Ekeren. „Maar gewasbeschermingsmiddelen staan onder druk. De ene markt is er dan ook meer gereed voor dan de andere.”

Achtduizend volt

De XPower Zasso werkt op hoogspanning van 8.000 V die wordt opgewekt door een generator achterop de trekker. De stroom gaat naar metalen flappen op de voorzijde van de trekker. De pluspool strijkt met 3.000 W over de plant en geeft de stroom af, die door het inwendige vocht naar de wortel wordt geleid. Vervolgens gaat de stroom naar de flap met de minpool. Door het hoge voltage klappen de cellen en sterft de plant. „Na een half uur zie je al verkleuring”, zegt de salesman. De techniek wordt ook ingezet tegen Japanse duizendknoop, een hardnekkige exoot. „Met één behandeling krijgen we de plant niet weg, maar na twee keer komt een groot deel niet meer terug.”

Om ongelukken te voorkomen is de werkbalk afgedekt met sensors en kappen. De machine is getest en goedgekeurd volgens het TÜV-certificaat. De flappen zijn verdeeld in afzonderlijk regelbare secties.

Eerst de klepelmaaier

Voor een optimaal resultaat is het goed om drie weken van tevoren met een klepelmaaier over het gewas te gaan. Van te hoog onkruid wordt namelijk niet alles geraakt. Voor te klein spul geldt hetzelfde.

Droge omstandigheden zijn eveneens belangrijk. Licht vochtig mag nog, maar als het nat is wordt de stroom direct naar de minpool geleid. „In het begin zal de terugkomfrequentie wat hoger zijn”, verwacht Van Ekeren. „Maar als je het bijhoudt is de frequentie vergelijkbaar met chemische bespuitingen, namelijk drie tot vier keer per jaar.” De machine werkt volvelds. De fabrikant is bezig met een prototype dat in een rij kan werken.
Als nadeel noemt Van Ekeren het aantal arbeidsuren. „Je kunt 2 tot 3 km per uur rijden met een werkbreedte van 120 cm. Binnenkort is eenzelfde machine van 300 cm breedte leverbaar. Mogelijk is in de toekomst een breedte van 6 m mogelijk, maar veel breder zal hij niet snel worden.”

Proef bij Vertify

Onderzoeksinstelling Vertify heeft een proef gedaan met het elektrocuteren van grasland, in het kader van de vervanging van glyfosaat (onder meer Roundup). Tulpentelers huren vaak grasland van veehouders, dat ze in augustus en september doodspuiten, waarna de bollen worden geplant.

„Jong onkruid op kaal land zal voor deze machine geen probleem zijn”, zegt onderzoeker Frank Kreuk. „Het doden van gras is echter lastig omdat gras de stroom niet goed geleidt. We hebben van alles geprobeerd om het effect te vergroten, zoals eerst maaien, maar dat werkte niet goed genoeg. Gras wordt bruin, maar is na een tot twee weken weer groen. De wortels moeten ook verdwijnen.”
Mogelijk kan de techniek zich nog verder ontwikkelen, denkt Kreuk. „Maar het feit blijft dat de geleidbaarheid van gras matig is. Glyfosaat heeft het voordeel dat het systemisch werkt.”
Glyfosaat is nog tot 2025 te gebruiken. Eind dit jaar wordt de stof weer beoordeeld door de EU. „Het wordt waarschijnlijk verlengd met verdere beperkingen op het etiket”, verwacht Kreuk. „De zoektocht naar alternatieven is noodzakelijk. We moeten erop voorbereid zijn dat er steeds minder chemische middelen gebruikt mogen worden.”

Ervaringen

Loonwerker Leen Kats uit Numansdorp gebruikt het apparaat al een jaar of twee op verhardingen. „Grote vlakken doen we drie keer per jaar elektrisch. Ik merk dat ik minder hoef terug te komen dan met kokend water of hete lucht.” Volgens Kats is iedereen in zijn vakgebied aan het zoeken naar alternatieven voor chemische bespuitingen. „Elektrocuteren werkt goed. Het enige nadeel is de prijs van de machine. Ik ken veel collega’s die twijfelen.”

Loonwerker André Geerlings in Noordwijkerhout heeft enkele klanten met zomerbloemen die willen experimenteren met elektrocuteren. „In het begin dacht ik: dit is het. Een prima oplossing; beter dan schoffelen. En als je de grond intact kunt houden, is dat beter voor de capillaire werking.”
Toch is Geerlings enigszins gaan twijfelen. Met name bij de schadelijke exoot knolcyperus is het resultaat wisselend. „Het bovengrondse deel sterft af, maar het lijkt wel of hij sneller terugkomt.” De knolcyperus heeft een ondergronds knolletje dat jaren in rust kan overleven en door omstandigheden kan worden geactiveerd. „Misschien gebeurt dat wel door de elektriciteit.”
Overigens zijn er ook geen goede chemische oplossingen tegen knolcyperus, meent Geerlings. „De goedkoopste en meest efficiënte oplossing is nog altijd plekken met knolcyperus afgraven en er schoon zand voor terugbrengen.”
De smalle werkbreedte van de machine vindt hij geen probleem. Dat maakt nauwkeuriger werken mogelijk. Het wordt nog mooier als er een versie komt die tussen de rijen kan werken, zoals is aangekondigd. De loonwerker weet nog niet of hij de machine gaat aanschaffen. „We praten over een investering van €130.000. Daar moet je wel een beetje areaal voor hebben.”

Geleidingsvloeistof

Voor electrocuteren van onkruiden en gewasopslag in de landbouw bouwt het Duitse bedrijf Crop.Zone machines die minder vermogen vragen omdat gewas vooraf met een geleidingsvloeistof van chemiebedrijf Nufarm is bevochtigd. Het concept van de twee partijen heet Nucrop.


    Warning: Undefined array key -1 in /var/hpwsites/u_twindigital_html/website/html/webroot/digitaal.bloemisterij.nl/wp-content/plugins/diziner-core/lib/TwinDigital/Diziner/Core/Post.php on line 965
  • Onkruid krijgt een stevige optater

    Next page

    1.


    Warning: Undefined array key 0 in /var/hpwsites/u_twindigital_html/website/html/webroot/digitaal.bloemisterij.nl/wp-content/plugins/diziner-core/lib/TwinDigital/Diziner/Core/Post.php on line 928
  • Onkruid krijgt een stevige optater

    Next page

    1.