ZVG hoopt op andere koers voor tuinbouw na Duitse verkiezingen

De Duitse federale verkiezingen op 23 februari bieden volgens Zentrallverband Gartenbau (ZVG) een cruciale kans om de koers uit te zetten voor een ondernemingsvriendelijke toekomst. „De volgende federale regering heeft de dringende taak om de Duitse economie perspectief te geven en deze zo weer op het groeipad te brengen.”

Op 16 december 2024 viel de huidige Duitse progressieve regering van SPD, Groenen en FDP; ruim drie jaar na een regeerakkoord tussen de drie partijen. Daardoor komen er nieuwe landelijke verkiezingen. Daar is Zentrallverband Gartenbau (ZVG) niet rouwig om.

Volgens de koepelorganisatie heeft deze zogenoemde ’stoplichtcoalitie’ de tuinbouw opgezadeld met CO2-heffingen, hogere minimumlonen en bureaucratie. Een nieuw plan om glastuinbouw aan te laten sluiten op een industriële elektriciteitsprijs is alweer een stap in de verkeerde richting, stelt ZVG in haar positionpaper omtrent de verkiezingen.

Zelfde energiewensen als NL

Onder de vorige regering is CO2-beprijzing op fossiele brandstoffen ingevoerd met aanzienlijk extra lasten voor glastuinbouwbedrijven. Regelingen, zoals verlichting via de CO2-emissieverordening, om deze effecten voor de bedrijven te verminderen, zijn echter onvoldoende. Ze zijn vaak gericht op de industriële sector. Kleine en middelgrote bedrijven, waartoe ook glastuinbouwbedrijven behoren, laten ze buiten beschouwing.

ZVG juicht het federale programma voor het verhogen van de energie-efficiëntie en de CO2-besparing in de land- en tuinbouw toe. In de praktijk werpt dit zijn vruchten af. Vandaar haar pleidooi voor een structureel karakter van het programma. Daarnaast moet het mogelijk zijn om noodzakelijke energieleningen te ondersteunen via renteverlagingen, bijvoorbeeld via de Duitse Rentenbank.
De Duitse glastuinbouw vreest, net als in Nederland, dat een verdere lastenstijging op zich afkomt als de uitstootregels en -heffingen voor het Europese CO2-platform ETS-2 gaan gelden voor bedrijven in de glastuinbouw. ZVG vraagt een nieuw kabinet daarvan af te zien, of in ieder geval dan met een aanzienlijke verlichting te komen van energiemaatregelen voor energie-intensieve tuin- en landbouwbedrijven.

Middelen en turf

De ZVG vindt dat de vorige regering te snel ging met haar doelstelling om het gebruik van turf terug te dringen. „De tuinbouw is op de goede weg als het gaat om veenreductie en bedrijven richten zich op alternatieven”, benadrukt de ZVG-voorzitter Eva Kähler-Theuerkauf. De beschikbaarheid van geschikte, hoogwaardige vervangers is echter nog niet voldoende. Langere overgangsperioden en verder onderzoek zijn nodig.
Het stevigst spreekt Kähler-Theuerkauf zich uit over het gewasbeschermingsbeleid van het kabinet dat inzet op reductie. De situatie vindt ze nu al verwoestend. In de tuinbouw is nauwelijks potentieel voor reductie, stelt de ZVG-voorzitter. Chemische en biologische middelen en methoden moeten verder niet tegen elkaar worden opgezet. En ook moet er geen (extra) nationale koers worden gevaren als het gaat om de toelating van gewasbeschermingsmiddelen. Dat leidt tot concurrentievervalsing. Sterker nog, Europees  gezien moet de toelatingssituatie voor gewasbeschermingsmiddelen voor bijzondere tuinbouwgewassen (fruit, groenten, sierplanten en houtige gewassen) dringend verbeteren.

Geen politiek minimumloon

Het minimumloon mag geen speelbal van politieke krachten worden, redeneert ZVG. „De verschillende niveaus van minimumlonen binnen de EU en andere landen van herkomst leiden echter tot concurrentievervalsing voor binnenlandse ondernemers. Het debat over de juiste hoogte van het minimumloon moeten werknemers en werkgevers voeren binnen de minimumlooncommissie.”

Arbeidsmigrant welkom

Waar in de Nederlandse politiek breed de oproep klinkt om ar­beidsmigratie te beperken, is er in Duitsland juist brede steun voor het bevorderen ervan, berichtte NOS recentelijk. Het gaat daarbij om ’slimme koppen en handen’. Ook de conservatieve CDU/CSU, die aan kop gaat in de peilingen met een hardere migratiekoers, is voorstander van het werven van buitenlandse arbeidskrachten.

De Duitse regering werkt daarom aan migratiedeals met onder meer Oezbekistan, Ghana en de Filipijnen. Het doel: arbeidsmigratie versimpelen, en in ruil daarvoor neemt het andere land sneller uitgeprocedeerde asielzoekers terug. Onlangs is met Kenia zo’n deal gesloten. Daarop heeft de val van de Duitse regering geen invloed.

Meer tuinbouwonderzoek

De ZVG pleit voortdurend voor meer onderzoek en ontwikkeling op het gebied van tuinbouw om  innovatieve oplossingen voor de sector te ontwikkelen. „Het tuinbouwonderzoekslandschap moet politiek versterkt worden. De sector heeft dringend behoefte aan twee centrale locaties om universitair tuinbouwonderzoek en onderwijs te borgen.”

Hoge Duitse belastingdruk

De belastingdruk voor bedrijven moet volgens ZVG worden teruggebracht tot een concurrerend niveau. De belastingdruk voor Duitse bedrijven, vooral voor eenmanszaken en vennootschappen, die vaak in de tuinbouw voorkomen, is aanzienlijk te hoog, vooral in een Europese en internationale context. De effectieve belastingdruk is doorgaans ruim boven de 30%, in individuele gevallen zelfs boven de 45%. Daarentegen bedraagt ​​de gemiddelde belastingdruk in OESO-landen slechts zo’n 23,1%. „Helaas is Duitsland bijna een leider in internationale vergelijking.”

Terugdringen bureaucratie

Het terugdringen van de bureaucratie moet volgens ZVG een absolute politieke prioriteit zijn voor de volgende federale regering. „De buitensporige bureaucratie in Duitsland drijft veel bedrijven tot het uiterste. Het omgaan met rapportage- en documentatieverplichtingen vergt waardevolle tijd en kapitaalmiddelen, vooral voor kleine en middelgrote bedrijven. Bij elke nieuwe wet en elke nieuwe regelgeving is het noodzakelijk om te onderzoeken hoe vooral kleine en middelgrote bedrijven worden getroffen en, indien nodig, passende uitzonderingen te maken.”